Morgen geopend vanaf 08:00 uur
Oude eiken planken zijn in de meeste gevallen milieuvriendelijker dan nieuwe. Het hout is al gekapt, al verwerkt, en heeft zijn ecologische schuld al lang terugbetaald. Door het opnieuw te gebruiken, vermijd je nieuwe kap, nieuwe productie en nieuw transport, en houd je de CO2 die in het hout is opgeslagen gebonden. De vragen die hieronder volgen, gaan dieper in op de duurzaamheid van hergebruikt eikenhout: van CO2-besparing en levenscyclus tot certificering en de uitzonderingen waarbij nieuw hout soms een logischere keuze is.
De CO2-besparing bij hergebruikt eikenhout zit in twee lagen. Ten eerste sla je de productiefase over: geen nieuwe kap, geen zagerij, geen kiln-drying en geen intercontinentaal transport. Ten tweede blijft de koolstof die het eikenhout tijdens zijn groei heeft opgenomen gebonden in het materiaal, in plaats van vrij te komen bij verbranding of verrotting.
Eik is een trage groeier. Een balk van honderd jaar oud heeft decennialang CO2 vastgehouden. Wanneer dat materiaal opnieuw wordt ingezet in een gebouw, wordt die koolstofopslag verlengd, soms voor generaties. Vergelijk dat met nieuw hout: ook dat slaat CO2 op, maar de kap, verwerking en het transport veroorzaken emissies die de balans minder gunstig maken.
Hergebruikt hout heeft ook geen droogproces nodig in een industriële oven. Oud eikenhout is al op natuurlijke wijze gedroogd, soms over tientallen jaren. Dat scheelt energie en daarmee uitstoot. Voor projecten waarbij antiek hout CO2-neutraal of CO2-positief moet scoren, is dit een concreet voordeel dat ook in berekeningen kan worden meegenomen.
Oud eikenhout is stabieler dan nieuw hout omdat het al volledig is uitgedroogd. Verse eik bevat vocht dat, zodra het hout in een verwarmde ruimte terechtkomt, langzaam verdampt. Dat veroorzaakt krimp, scheuren en werking. Hout dat tientallen jaren heeft gestaan, heeft dat proces al doorlopen en reageert nauwelijks meer op wisselingen in temperatuur of luchtvochtigheid.
Daarnaast is de celstructuur van oud eikenhout dichter en hechter dan die van jonger hout. Eik die langzaam is gegroeid, met smalle jaarringen, heeft van nature een hogere dichtheid. Dat maakt het niet alleen sterker, maar ook beter bestand tegen slijtage, vocht en insecten.
Op onze houtwerf in Doorwerth ligt eikenhout met een natuurlijke droogtijd van meer dan vijf jaar. Dat is geen marketingterm, maar een technische realiteit die architecten en aannemers direct raakt: dit materiaal werkt niet, het staat. Voor veeleisende toepassingen zoals vloeren, zware constructies of representatieve interieurs is dat verschil in de praktijk goed merkbaar. Bekijk ons aanbod aan oude eiken planken als je wilt zien welke afmetingen en kwaliteiten er beschikbaar zijn.
De levenscyclus van hergebruikt hout is fundamenteel anders dan die van nieuw hout, omdat de eerste levensfase al is doorlopen. Bij nieuw hout start de cyclus met kap, transport, verwerking en droging, allemaal stappen met een ecologische voetafdruk. Bij hergebruikt hout begint de cyclus bij de tweede toepassing, zonder die initiële belasting.
Wat de levenscyclus van oud eikenhout verder gunstig maakt:
Nieuw gecertificeerd hout, zoals FSC, heeft ook een verantwoorde levenscyclus, maar start altijd met nieuwe kap en productie. Hergebruikt hout slaat die fase volledig over. Voor projecten waarbij de volledige levenscyclusanalyse, ook wel LCA, zwaar weegt, is dat een concreet voordeel.
Hergebruikt hout telt mee voor duurzaamheidscertificaten zoals BREEAM en LEED, maar de exacte bijdrage hangt af van de categorie en het beoordelingssysteem dat wordt gebruikt. Beide systemen waarderen het gebruik van gerecyclede en hergebruikte materialen, mede omdat ze nieuwe grondstoffenwinning vermijden en de levenscyclus van bestaande materialen verlengen.
Binnen BREEAM, het systeem dat in Nederland en het Verenigd Koninkrijk veel wordt gebruikt, kan hergebruikt hout punten opleveren in de categorieën materialen en afval. Het vermijden van nieuwe productie en de lagere embodied carbon van het materiaal wegen daarin mee. Bij LEED, het Amerikaanse systeem dat ook internationaal wordt toegepast, valt hergebruikt hout onder de credits voor materialen met gerecyclede inhoud en regionale herkomst.
Wel is documentatie vereist. Certificerende instanties willen weten waar het materiaal vandaan komt, hoe het is verwerkt en wat de herkomst is. Wij kunnen daarvoor de benodigde informatie aanleveren, inclusief herkomstgegevens en specificaties per partij. Dat maakt het voor architecten en projectontwikkelaars eenvoudiger om het materiaal in de certificeringsdocumentatie op te nemen. Bekijk onze referentieprojecten voor concrete voorbeelden van hoe hergebruikt hout in grotere bouwprojecten is toegepast.
De keuze tussen oud en nieuw hout hangt af van de toepassing, de technische eisen en de beschikbaarheid. In de meeste gevallen biedt hergebruikt eikenhout voordelen op het gebied van duurzaamheid, stabiliteit en uitstraling, maar er zijn situaties waarin nieuw hout een logischere optie is.
Nieuw hout verdient de voorkeur wanneer:
In alle andere gevallen, en dat is in de praktijk vaak, is hergebruikt hout duurzaam bouwen niet alleen een verantwoorde keuze maar ook een technisch sterke. Zeker bij representatieve toepassingen zoals oude houten vloeren, zichtbare constructies of interieurs waar uitstraling en karakter tellen, geeft oud eikenhout een resultaat dat nieuw hout zelden evenaart.
Frank Pouwer beschikt over de grootste voorraad hergebruikt eikenhout van Europa, opgeslagen op een houtwerf in Doorwerth. Meer dan 15.000 individuele balken en planken zijn gelabeld, opgemeten en gedocumenteerd. Dat maakt het voor architecten, aannemers en projectontwikkelaars eenvoudig om snel te beoordelen wat er beschikbaar is en of het aansluit op de projectspecificaties.
Wat wij bieden voor professionals die werken met oude eiken planken milieuvriendelijk willen inzetten:
Wil je weten of er geschikt materiaal beschikbaar is voor jouw project? Vraag een offerte aan en we kijken samen wat er mogelijk is.